بلكه يافتيم پدران خود را كه ايشان چنين مىكردند ؛ يعنى بتان را پرستش مىنمودند ، ما نيز به ايشان اقتدا نموده‌ايم . ( آيهء 75 و 76 ) ( قَالَ أَفَرَءَيْتُم مَّا كُنتُمْ تَعْبُدُونَ * أَنتُمْ وَءَابَآؤُكُمُ الْأَقْدَمُونَ ) لغت : اقدم افعل تفضيل است . تفسير : حضرت ابراهيم عليه السلام فرمود : آيا ديديد و دانستيد ؟ ! ( استفهام براى تقرير و تثبيت است ) يعنى ببينيد و بدانيد كه چه چيزى را شما و نياكان شما مىپرستيديد . قديمى بودن يك عقيده دليل بر صحّت آن نباشد و به سبب آن ، باطل به حق منقلب نشود . ( آيهء 77 ) ( فَإِنَّهُمْ عَدُوٌّ لّى إِلَّا رَبَّ الْعلَمِينَ ) اعراب : ربّ العالمين منصوب است به استثناء و « عدوّ » مفرد است ؛ اما گاهى معنى جمع را افاده مىكند و در اين جا معنى « اعداء » دارد . تفسير : پس به درستى كه معبودان شما و پدران شما دشمنان من‌اند ، مگر پروردگار عالميان كه دوست من مىباشد ، يا لكن دوست من پروردگار عالميان است ، يا همهء معبودان دشمن من‌اند مگر آفريدگار عالميان . نكته : بنابر معنى اوّل و دوم استثناى منقطع ، و بنابر معنى سوم استثناى متّصل است . مرادِ حضرت ابراهيم آن است كه اين اصنام دشمن من هستند ، چون شما را جهنمى مىكنند و شما به پرستش آنها متضرر مىشويد زياده از آنچه كسى از دشمن خود متضرر مىشود ؛ زيرا خلود در عذاب اليم و عقاب جحيم كه از عبادت آنها حاصل مىشود از هيچ